Çalışma Yöntemini Ayarlarken Tek Değişken Kuralı

Ders çalışma yöntemiyle ilgili öneriler her yerden gelir. Kimi sessiz ortamı savunur, kimi müzikle çalışmayı; kimi uzun bloklar, kimi kısa oturumlar önerir. Öğrenci bu önerilerin çoğunu aynı hafta içinde birden uygulamaya kalkışır ve sonuçta ne değiştiğini anlayamaz. Sınav sonucu iyi geldiğinde de kötü geldiğinde de sebebi belirsizdir. Oysa çalışma yönteminin kişiye göre ayarlanması, tek tek denemekle mümkündür.

Tek Değişken Kuralı

Kural sade: bir dönemde çalışma düzeninde yalnızca tek bir şeyi değiştirin, gerisini olduğu gibi bırakın. Oturum süresini değiştiriyorsanız o dönemde çalıştığınız yeri, saati ve konu sırasını değiştirmeyin. Böylece dönem sonunda fark ettiğiniz farkı makul bir güvenle o değişikliğe bağlayabilirsiniz. Aynı anda üç şeyi değiştiren biri, sonucu ne olursa olsun elinde yorumlanabilir bir bilgiyle kalmaz.

Denemeye Değer Değişkenler

Çalışma düzeninde sonucu en çok belirleyen birkaç başlık vardır. Oturumun süresi ve mola aralığı, günün hangi saatinde çalışıldığı, çalışma yeri, konu sırası, telefonun nerede durduğu ve en önemlisi çalışma biçimi. Çalışma biçimi derken kastedilen, konuyu okuyarak mı, kendi kendine anlatarak mı, yoksa soru çözerek mi çalıştığınızdır. Bu başlıkların hepsini aynı anda kurcalamak yerine, en şüpheli gördüğünüzle başlayın.

Önce Mevcut Halinizi Ölçün

Denemeye geçmeden önce bir hafta boyunca hiçbir şeyi değiştirmeden çalışın ve basit birkaç şeyi not edin: günde kaç dakika verimli çalıştım, kaç soru çözdüm, oturum sonunda ne kadar yorgundum. Bu hafta karşılaştırma zeminidir. Zemin olmadan "daha iyi oldu" cümlesi havada kalır, çünkü hafıza son iki günü tüm döneme yayma eğilimindedir ve iyi ya da kötü bir günü olduğundan büyük gösterir.

Gözlem Süresi Ne Kadar Olmalı

Tek bir çalışma oturumundan çıkarılan sonuç yanıltıcıdır. Kötü uyunmuş bir gece ya da yorucu bir gün, denemeyle ilgisi olmayan bir sonuç üretir. İki hafta, günlük tekrar eden bir düzenleme için genelde yeterli bir penceredir. Bu sürede birkaç günün aksaması normaldir; önemli olan tek bir günün gürültüsüyle genel eğilimi ayırt edebilmektir. Bu ayrımı yapmanın tek yolu da not tutmaktır.

Neyi Ölçmeli

Ölçüt seçimi, denemenin en kritik kısmıdır. "Kendimi daha iyi hissettim" ölçüt değildir, çünkü emek verilen yönteme sempati duyma eğilimi güçlüdür. Daha somut ölçütler işe yarar: aynı zorlukta bir soru grubunu ne kadar sürede bitirdiğiniz, doğru sayınız, bir konuyu kapattıktan iki gün sonra kâğıda bakmadan ne kadarını hatırlayabildiğiniz. Bu son ölçüt özellikle değerlidir, çünkü çalışırken tanıdık gelen bilgi ile gerçekten akılda kalan bilgi aynı şey değildir.

Değişikliğin Boyutu

Adımı doğru seçmek gerekir. Çok küçük bir değişiklik günlük dalgalanmanın içinde kaybolur, hiçbir şey öğretmez. Çok büyük bir değişiklik ise düzeni tamamen bozar ve dönemin kendisini geçersiz kılar. Kırk dakikalık oturumları on beş dakikaya indirmek yerine yirmi beş dakikaya çekmek daha okunabilir bir sonuç verir. İki dönem sonunda yön netleşir; ondan sonra ince ayar yapılabilir.

Sonucu Dürüst Okumak

Denemeyi yaparken sonucu önceden bilmek istemek yaygın bir tuzaktır. Bir yönteme inanan öğrenci iyi giden günleri, inanmayan öğrenci kötü giden günleri daha çok hatırlar. Bunu azaltmanın yolu, ölçütü önceden yazmak ve dönem bitmeden değiştirmemektir. Ayrıca aynı dönemde hayatta başka büyük bir şey değiştiyse, o dönemi geçerli bir gözlem saymamak gerekir. Hastalık, taşınma ya da olağandışı yoğun bir hafta, denemeyi geçersiz kılar.

İşe Yaramayanı Bırakabilmek

Tek değişkenli çalışmanın en büyük faydası, bırakmayı kolaylaştırmasıdır. Beş şeyi birden değiştirmiş biri hiçbirini bırakamaz, çünkü hangisinin faydalı olduğundan emin değildir. Tek şeyi denemiş biri ise iki hafta sonunda net bir kararla ilerler. Olumsuz sonuç bir başarısızlık değil, bilgidir; o yöntemin size uymadığını öğrenmek, listeyi kısaltır ve bir sonraki denemeyi daha isabetli kılar.

Denemeleri Sıraya Koymak

Aklınıza gelen bütün fikirleri bir listeye yazın, sonra sıraya dizin. Sıralamada iki ölçüt yardımcı olur: hangisi en az çabayla uygulanabilir ve hangisi diğerlerinin önünü açar. Telefonun çalışma masasından uzağa konması, çoğu zaman kendinden sonra gelen her denemeyi daha temiz hale getirdiği için başa yazılır. Sırası gelmemiş bir madde kaybolmuş bir fikir değildir; uygun zamanda çok daha anlamlı bir cevap verir.

Çalışma yöntemi, herkes için geçerli tek bir doğru cevabı olan bir konu değil. Kendinize uyanı bulmanın yolu, önerileri toplu halde uygulamaktan değil, bir seferde tek bir şeyi değiştirip sonucunu sabırla beklemekten geçiyor. Birkaç dönem sonunda elinizde başkasından duyulmuş bir tavsiye değil, kendi denemelerinizle doğrulanmış bir düzen olur.